DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
NEVZAT ÜLGER
NEVZAT ÜLGER
Giriş Tarihi : 25-09-2023 19:04

VOLTAİRE, DİDEROT VE RUS ÇARİÇESİ  (İLGİNÇ BİR ANEKTOD)

Günümüzde bir hayli gündemi işgal eden Deizm akımından başlayalım söze. Deizm; Allah’ın varlığına, kainatı yarattığına inanan ancak yarattığının sorumluluğunu insanın kendisine bıraktığını düşündüğü için her türlü dini telkini reddeden düşünce akımı. Elbette izm’ler nevzuhur değil, çok eskiden beri var.

Voltaire onların başta gelenlerinden. Kendisi 1700 yılından 6 yıl önce dünyaya gelmiş. Soylu değil ancak annesinin zekası, babasının finansman bilgisi onun 14. Louis’in yakın çevresine girmesini sağlıyor. Yalnız Fransa'da değil tüm Avrupa'da Aydınlanma çağının önderi Voltaire kabul ediliyor. Victor Hugo'ya göre, "Voltaire'i anlamak, tüm 18. yüzyılı anlamaktır." Lamartine de: "İtalya Rönesansı yaşadı, Almanya Reform'u gördü fakat Fransa'nın da Voltaire'i vardı" diyor.

Voltaire'in felsefi anlamda tutarlı bir görüş sergilediği söylenemez. Daha çocuk yaşta paganizmle tanışıyor. Dini, toplumu manipule edici bir fonksiyon olarak tanıyor. Hıristiyanlığa sonradan dahil olan teslis akidesinin kabul ettiği Tanrı anlayışına nefretle bakıyor. Bu düşünce onu Fransız deizminin bayraktarı yapıyor. Kabına sığmıyor. Papazları hicvetmek en büyük meşgalelerinden. Para kazanmakta ve biriktirmekte çok mahir. Yasalardaki delikleri çok iyi görüyor. Tefecilik yapmaktan çekinmiyor. Finans Uzmanı Voltaire, filozof Voltaire’yi finanse ediyor. Laf aramızda, Voltaire'in, din hariç, hiçbir alanda devrimci olduğu söylenemez.

Voltaire'in hazır cevaplılığı ve sivri dili başına belalar açar. Genç bir asilzadeyi gücendirmesi onun mahkeme dahi olmadan İngiltere'ye sürgün edilmesine yol açar. İngiltere’de kalburüstü edebiyatçılarla tanışıyor. Onların kitaplarını okuyor. Bu dönemde edebiyat; felsefe ve ilahiyatın içinde kabul ediliyor. Newton’u okuyor, onu Descartes’le karşılaştırıyor. En dikkatini çeken şey, okudukları düşünürlerin hiçbiri hapsedilmemiş. Bu nedenle de “İngilizlere bayılıyorum” diyor.

Voltaire, yetkinin tek elde toplandığı mutlak monarşik sistemlere karşı çıkar ve bireylerin haklarını koruyan, adil ve özgür bir toplum düzeni için demokratik prensipleri destekler. Yönetimin meşruiyetini, halkın rızasına ve hukuka dayandırır. Kendisi “Monarşilerin gasp ettiği; yaşama, mülk edinme özgürlüğü, ulusa yazı ile seslenebilme özgürlüğü, özgür yargılanma hakkı, yasaların harfiyle uygulanma hakkı, inanç özgürlüğünü insanlara geri vermiş” cümlesini kullanıyor.

 

Hz. İsa'ya ilk sorusu; “ölüm nedeniniz nedir?” Hz. İsa; “papazlar ve hakimler” diye cevap veriyor. “Gerçek din nasıldır?” diye ikinci sorusunu soruyor. “Yoksa size söylemedim mi? Allah’ı ve komşunuzu kendinizi sevdiğiniz gibi sevin” diyor. Bunun üzerine Voltaire; “Durum buysa, seni biricik efendim olarak kabul ediyorum” diyor. İnsanlığın bu erdemleri benimsemesi halinde selamete ereceğine inanıyor.

Voltaire de dahil, Batılılardaki “Hıristiyanlar arası dinsel hoşgörü” maalesef İslam’ı kapsamıyor.

Petro'nun vâris bırakmadan ölmesi üzerine asillerin muhalefetine rağmen saray muhafızlarının ve bazı askerlerin desteğiyle Katerina, Rusya’da "Çariçe" ilân edildi. Çariçe II. Katerina unvanı ile tahta çıktı. Rus Çariçesi, sezgileri aşırı önemsediğini düşündüğü romantik Rousseau’dan fazla hazzetmez ama sınırlı da olsa rasyonalizmden yana olan Voltaire’i kendisine yakın bulur. Rus Çariçesine, halk “taçlı fahişe” diyor ama kendi başdanışmanı ona daha bir afili isim bulmuş; “Kuzey’in Semiramisi”.

Semiramis kim mi? Semiramis, M.Ö.800 yıllarında yaşadığı söylenen aklının ve güzelliğinin yanı sıra cinselliği ile ünlü her şeyi ile kadın olan Asur kraliçesi. Fırtınalı aşkları var; doktor kontrolünden geçerek resmiyet kazanmış yirmi bir aşığı olduğu kayıtlı bir saraylı.

 “Hükümetlerin birincil amaçları insanların esenliği olmalıdır. Hükmedenlerin güçlerini bu amaçtan alıyor olmaları, tabiat ve mantık kuralları gereğidir. İnsanların en büyük esenlikleri özgürlükleridir. Bireye sağlık neyse, devlete özgürlükler o olmalıdır.” düşüncesi hem Voltair’de var hem de Diderot da.

Meşhur olaydır; Diderot kızına çeyiz düzebilmek için o günkü şartlarda çok zengin olan kütüphanesini satışa çıkarıyor. Bunu duyan çariçe, Paris’teki temsilcisine Diderot’un istediği meblağı ödeyip kütüphaneyi satın almasını, ancak kütüphanenin, ölünceye kadar Diderot’ta kalmasını emrini veriyor. Bununla da yetinmiyor, artık çariçeye ait olan kütüphaneye ölünceye kadar bakacağı için, 25 yıllık ücretini de peşin ödetiyor. Diderot bir gecede zengin oluyor.

Bundan dolayı da Diderot; “İnsan hayatında bir kez olsun böyle bir kadını tanımalı” diyor. Çariçe de ona; “Mösyö Diderot, bütün bu yüksek prensiplerinizle çok büyük kitaplar yazılır ama çok kötü bir ekonomi çıkar. İnsan teninin gıdıklanma şekli başkadır” diyor. Bir araya geldiklerinde yalnız edebiyat konuşuyorlar.

Rus Çariçesi’nin bu iki düşünürle kurduğu yakınlıktan sonra Rus Aydınlanması başlıyor diyor konunun uzmanları. Çariçe, Rus’un karanlık, ahşap şehrini altın gibi parlatmaya niyetleniyor. Ne var ki, bu akımla birlikte çehresi değiştirilen şehrin evcilliği kayboluyor, felsefi iklimi alt üst oluyor. Bunu sonradan anlıyorlar ama modernitenin getirdiği yeniliklerin yanında, tahripkârlığı sonradan fark ediliyor. Yapay şehrin ne kadar kötü olduğu, hele de dikey olursa oldukça berbat olduğu sonradan ortaya çıkıyor. Güzel olan doğallıktır.

 

NELER SÖYLENDİ?
@
NEVZAT ÜLGER

NEVZAT ÜLGER

DİĞER YAZILARI BARBAR OLAN KAPİTALİZM Mİ YOKSA BATI MI? KÂBE VE MEKKE MEDENİYET YÜRÜYÜŞÜNDE İSLAMIN İZLERİ ACABA BİZ Mİ DEĞİŞMEDİK? İSLAM'IN SİYASALLAŞMASI CUMHURBAŞKANI KONUŞUYOR İTİRAZ VE İTİRAF ŞARTTIR TÜRK MODERNLEŞMESİ ÜZERİNE DİKKAT ÇEKİCİ BİR ARAŞTIRMA MUSTAFA ÇALIK (1956-2023) SEZAİ KARAKOÇ (1933-2021) DOĞU SORUNU (TARİH BİR DİKİZ AYNASIDIR) 31 MART 2024 SEÇİMİ ANALİZİ YEREL SEÇİMLERİNİN ARDINDAN “İŞARATÜ’L İCAZ” ÜZERİNDEN CHP REDDİ MİRAS YAPAR MI?         YEREL SEÇİMLERDEN NE BEKLİYORUZ? KRİZLER BİLEREK(Mİ) ÇIKARILIYOR ETSO’YA ÇAĞRIMIZ VE BEKLENTİMİZ DİYANETE ÇALIŞANLARINDAN UYARI! SEÇİME GİDİYORUZ-SAVAŞA DEĞİL TEHLİKELİ BİR PROJE; EVANJELİZM HARPUT VE ELAZIĞ ÜZERİNE SEKİZ ESER DEĞİŞEN DÜNYADA TÜRKİYE’NİN AVANTAJLARI YEREL YÖNETİCİLER YEREL KALKINMAYI BAŞARABİLİRLER ATATÜRK’ÜN İLTİFATINA MUHATAP BİR İSİM İSMAİL HAKKI OKDAY EDEBİYAT MI DAHA ETKİLİ- SİYASET Mİ? BEŞİ BİR YERDE DEMİREL-ÖZAL-ERBAKAN SİYASET VE KAYITDIŞILIK TÜRKİYE’DE DİNDARLIK ALGISI FARKLILAŞIYOR BİRKAÇ OLAYLA EKONOMİ ANLATIMI KENT KONSEYİ VE STK’LAR TÜRKİYE CUMHURİYETİ 100 YAŞINDA “NİCE YÜZYILLARA” CHP KURULTAYININ ARDINDAN “HANS’IN ANLADIĞINI HASAN DA ANLAMALI” VAHDET-İ VÜCUD VE PANTEİZM Hz. ÂDEM NE İSE BİZ DE OYUZ AK PARTİ 4. BÜYÜK KONGRESİNİN ARDINDAN MERKEZ SAĞ VE TARTIŞILAN MUHAFAZAKÂRLIK   G20 VE TÜRKİYE DÜNYANIN YENİ PATRONLARI KİM? SEÇİMLERDE MİLLİYETÇİ OYLAR  KUR’AN YAKMA EYLEMİ VE DİN KARŞITLARI BU MAKALEYİ HERKES OKUMALI (SÜLEYMAN DEMİREL PENCERESİ) ENFLASYON DEĞİL AHTAPOT MÜBAREK MİGROS İÇKİ SATAMAZ (MI?) DÜNYA YENİDEN ŞEKİLLENİRKEN TÜRKİYE ÇOK YÖNLÜ OLUYOR   TÜRKİYE “OYUN KURUCU” ÜLKE       HAZİNE GÜÇLÜ İSE DARBE OLMAZ BELEDİYE BAŞKANI MI OLMAK İSTİYORSUNUZ? EKONOMİZM YAPMADAN EKONOMİ KONUŞMAK SİSTEM VE REJİM BİR POLEMİĞİN DÜŞÜNDÜRDÜKLERİ YENİ KABİNEDEN PROFİLLER MİLLET İTTİFAKI NEDEN KAYBETTİ? CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİNİN ARDINDAN İKİNCİ TUR CUMHURBAŞKANLIĞI SEÇİMİ VE BEKLENTİLER ŞEHİR KİMLİĞİNİ KAYBETMESİN 2. YÜZYILIN SEÇİMLERİ TOPLUMUN SİYASİLERDEN BEKLENTİLERİ KİM HANGİ İSİM  ÜZERİNDEN SİYASET YAPIYOR? BİLGİ KAYNAĞI OLARAK TASAVVUF SİYASETTE YENİ YAPILANMALAR PARTİLER SEÇİME PROJELERLE GİTMELİ DÜNYA YENİDEN RESETLENİYOR 14 MAYIS 2023 ERKEN SEÇİMİ RESETLENEN YENİ TÜRKİYE DEVLETİN DİNİ VE MEDENİYET DÜŞÜNÜYOR MUYUZ? DEPREMLERLE YAŞAMAK SANAYİLEŞME VE KALKINMA HİKAYESİ “MESNEVİ OKUYUP BULGUR AŞI YEMEK” VEKALET SAVAŞININ YENİ ADI: UKRAYNA KATAR DÜNYA KUPASI VE ÇIKARIMLAR KAPİTALİZM ÜZERİNDEN İRONİ KALKINMA VE İSLAM ÜLKELERİ ÜZERİNE HARPUT’U YENİDEN DÜŞÜNMEK ÜLKELER HANGİ SİSTEMLE YÖNETİLİYOR? POTANSİYELİMİZ VE GELECEĞİMİZ
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1ADANA DEMİRSPOR00
  • 2ANTALYASPOR00
  • 3ATAKAŞ HATAYSPOR00
  • 4BEŞİKTAŞ00
  • 5CORENDON ALANYASPOR00
  • 6ÇAYKUR RİZESPOR00
  • 7EYÜPSPOR00
  • 8FENERBAHÇE00
  • 9GALATASARAY00
  • 10GAZİANTEP FUTBOL KULÜBÜ00
  • 11GÖZTEPE00
  • 12KASIMPAŞA00
  • 13KONYASPOR00
  • 14MONDİHOME KAYSERİSPOR00
  • 15RAMS BAŞAKŞEHİR FUTBOL KULÜBÜ00
  • 16SAMSUNSPOR00
  • 17SİPAY BODRUM00
  • 18SİVASSPOR00
  • 19TRABZONSPOR00
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
BURÇ YORUMLARI
  • KOÇ
    Koç Burcu
  • BOĞA
    Boğa Burcu
  • İKİZLER
    İkizler Burcu
  • YENGEÇ
    Yengeç Burcu
  • ASLAN
    Aslan Burcu
  • BAŞAK
    Başak Burcu
  • TERAZİ
    Terazi Burcu
  • AKREP
    Akrep Burcu
  • YAY
    Yay Burcu
  • OĞLAK
    Oğlak Burcu
  • KOVA
    Kova Burcu
  • BALIK
    Balık Burcu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA
islami sohbet müzik indir dini sohbet sohbet dijital pazarlama ajansi dijital pazarlama smok cinsel sohbet deneme bonusu Penis Enlargement Turkey Burun Estetiği Ankara Lazer Epilasyon Ankara Lazer Epilasyon Ankara Labioplasti Ankara Kızlık Zarı Dikimi Ankara Lazer Epilasyon Konya Dudak Dolgusu Ankara Kıl Dönmesi Tedavisi Ankara Hemoroid Tedavisi Ankara Meme Ultrasonu Ankara