Harput gazetemizin kıymetli okuyucuları; Öncelikle geçen hafta ahirete intikal eden İlimizin değerli şair yazar ve gazetecisi kaybettiğimiz. M.Şükrü BAŞ ağabeye Rahmet ve Mağfiret diliyorum.
ABD bildiğiniz gibi Kongre ve Temsilciler Meclisi üyelerinin seçimi için ara seçim diye adlandırılan eyalet temsilcilerini ve valilerin tayinini yaptı.
Trump sonuçları yine kendine has yorumlarla bazen ciddiye bazende hafife alarak Cumhuriyetçilerin, Demokratlara karşı hezimetine alaycı beyanlarda bulundu.
İran ve Gazze’ye karşı İsrail’in peşinden koşması Amerikalıların mahkûm kaldıkları ekonomik sıkıntılara sessiz kalmayacaklarını gösterdi.
Mağlubiyetten kendisini sorumlu tutmayan ABD başkanı yenilgiyi kendine değil partisinin sırtına yükledi.
Seçim sonuçları, genel hatlarıyla seçmenlerin mevcut yönetime ve ekonomik gidişata yönelik hoşnutsuzluğunu gözler önüne serdi. Siyasi ve ekonomik yansımalarının şu şekilde şekillenmesi bekleniyor:
Siyasi Sonuçlar ve Güç Dengesi Kongre’de Kontrol Değişimi (Bölünmüş Hükümet): İlk sonuçlar ve eğilimler, Demokratların Kongre’nin her iki kanadında da (veya en azından Temsilciler Meclisi'nde net bir üstünlükle) güçlü bir varlık gösterdiğini, Senato'da da önemli kazanımlar elde ettiğini ortaya koyuyor. Bu durum, Washington'da "bölünmüş hükümet" döneminin derinleşeceğini gösteriyor.
Trump Yönetimi İçin Sert Fren olan sonuçlar Başkan Donald Trump ve Cumhuriyetçi Parti açısından sonuçlar zorlu bir tablo çizdi. Geleneksel olarak Cumhuriyetçilerin kalesi olan bazı eyaletlerde bile Demokratların yarışları kazanması (Teksas, Kansas vb.) dikkat çekti. Bu tablo, Trump yönetiminin kalan görev süresinde iç politikada istediklerini kongreden geçirmesini oldukça zorlaştıracak.
Denetim ve Soruşturmalar: Demokratların Kongre’de üstünlüğü ele alması veya ortak kontrol sağlaması, federal kurumlar, yürütülen politikalar ve yönetim üzerindeki meclis denetimlerinin (soruşturmaların) ve veto yetkilerinin keskinleşmesine yol açacaktır.
Ekonomik Sonuçlar ve Piyasa Beklentileri Enflasyon ve Yaşam Maliyetinin Faturası: Seçim kampanyalarının ana gündem maddesini; yüksek enflasyon, artan akaryakıt ve gıda fiyatları ile uygulanan yüksek gümrük tarifelerinin getirdiği maliyetler oluşturdu. Seçmenin tepkisi, ekonomik baskıların sandığa doğrudan yansıdığını gösterdi.
Politikalarda Tıkanma Riski: Piyasalar, Kongre'deki bu güç dengesi değişiminin, Trump yönetiminin saldırgan vergi ve gümrük tarifesi politikalarını sürdürmesini veya yeni radikal ekonomik hamleler yapmasını zorlaştıracağını fiyatlıyor. Yasama sürecinde yaşanacak olası tıkanmalar, siyasi belirsizliği artırabilir.
Küresel Piyasalar ve Varlık Fiyatları: Seçim sonuçlarının ardından küresel piyasalarda kısa vadeli bir oynaklık gözlense de, analistler uzun vadede piyasa yönünü Kongre'deki sandalye dağılımından ziyade ABD Merkez Bankası'nın (Fed) faiz politikaları, büyüme ve enflasyon verilerinin belirlemeye devam edeceğini vurguluyor.
Özetle bu ara seçimler, Amerikan halkının mevcut ekonomik koşullara ve yönetimin izlediği politikalara karşı bir ihtar niteliği taşıdığını belirtmiştik.
Önümüzdeki dönemde Beyaz Saray ile Kongre arasında daha sert bir siyasi çekişme ve uzlaşı arayışlarının ön planda olduğu bir döneme girilmesi bekleniyor.
ABD’de gerçekleşen ara seçimler, Washington’daki iç siyasi dengeleri ve Kongre’nin yapısını yeniden şekillendirdiği için Türkiye-ABD ilişkileri, dış politika dinamikleri ve ikili anlaşmalar açısından da yakından takip edilen kritik bir eşiktir.
Ara seçimlerin Türkiye politikasına ve anlaşmalara olası etkileri şu ana başlıklar altında toplayabiliriz, Kongre ve Beyaz Saray Dengesi (Yürütme ve Yasama)
Otomatik Değişim Beklenmemeli: ABD ara seçimleri, Beyaz Saray’daki başkanlık yönetimini doğrudan değiştirmez; ancak Kongre’deki (Temsilciler Meclisi ve Senato) sandalye dağılımını yeniden belirler. Bu durum, Türkiye ile ilgili konuların komisyonlarda ele alınma biçimini, tasarıların yasalaşma süreçlerini ve denetim mekanizmalarını etkiler.
Liderler Diplomasisi ve Kongre Engeli:Türkiye ile ABD arasındaki ilişkilerde liderler arasındaki diyalog önemli bir kanal olsa da, Kongre’nin bütçe, silah satışları ve dış politika üzerindeki yasal yetkileri sabittir.Kongre’deki yeni güç dengeleri, Beyaz Saray’ın Türkiye’ye yönelik adımlarında (örneğin savunma projeleri veya yaptırımlar) ya kolaylaştırıcı ya da denetleyici/zorlaştırıcı bir rol oynayabilir.
Savunma Sanayii, F-35 ve CAATSA Dosyaları; Hukuki Süreçlerin Ağırlığı: F-35 programı, S-400 meseleleri ve CAATSA (Amerika'nın
Düşmanlarıyla Yaptırımlar Yoluyla Mücadele Etme Yasası) kapsamındaki kısıtlamalar doğrudan Kongre’nin onayına ve federal yasalara dayanır.
Seçim Sonucunun Yansıması: Ara seçimler sonrasında Kongre yapısında oluşan yeni tablo, bu dosyaların kendiliğinden (otomatik olarak) çözülmesini sağlamaz.Bu tür stratejik savunma anlaşmaları ve yaptırımların esnetilmesi veya kaldırılması, ancak iki ülke arasında yürütülecek kapsamlı diplomatik müzakereler ve Kongre uzlaşısıyla mümkün olabileceğinden, süreç yine diyalog ve pazarlıklara bağlı kalmaya devam edecektir.
Bölgesel Politikalar (Suriye, Orta Doğu ve NATO)Güvenlik Yardımları ve Askeri Varlık: ABD’nin Orta Doğu’daki askeri varlığı, Suriye’deki sahadaki dengeler ve terörle mücadele başlıkları Kongre’nin bütçe onaylarından geçer. Yeni Kongre döneminde, bölgeye yönelik güvenlik yardımlarının ve stratejik önceliklerin ne şekilde şekillendirileceği Türkiye’nin sınır güvenliği açısından doğrudan etkiye sahiptir.
NATO ve İttifak Boyutu:NATO içi iş birliği ve müttefiklik ilişkileri her iki ülkenin de ortak menfaat alanıdır. Ancak bölgesel krizler (Ukrayna savaşı, Doğu Akdeniz dengeleri) ve Türkiye’nin çok yönlü dış politika tercihleri, Washington’daki yasama organının Türkiye’ye bakışını şekillendiren unsurlar arasında yer almayı sürdürecektir.
Ticaret, Ekonomi ve Enerji Anlaşmaları Ticari İlişkiler:ABD’nin uygulayacağı gümrük tarifeleri, dış ticaret düzenlemeleri ve yatırım politikaları Türkiye’deki ihracatçıları ve iki ülke arasında ticaret yapan şirketleri yakından ilgilendirir. Ticaret politikalarında başkanlık yönetiminin yürütme yetkileri geniş olsa da, yasama kanadından gelebilecek korumacı ya da teşvik edici kararlar ekonomik anlaşmaların seyrini etkileyebilir.
Enerji ve Özel Sektör İş Birlikleri:Savunma dışındaki alanlarda, özellikle enerji iş birliği ve özel şirketler düzeyinde imzalanan mutabakat muhtıraları ve ticari projeler, siyasi dalgalanmalardan bağımsız olarak iki ülkenin iş dünyasının motivasyonlarıyla ilerlemektedir.
Özetle ABD ara seçimleri Türkiye-ABD ilişkilerinde kökten ve sihirli bir değişimi tek başına tetiklemez, Seçim sonrası dönem, Washington'da (Beyaz Saray, Kongre, Dışişleri ve Pentagon hattında) oluşacak yeni siyasi dengeler karşısında Türkiye’nin diplomatik kanalları ne kadar aktif ("tam saha") kullanacağına ve stratejik çıkarların nerede örtüştüğüne bağlı olarak şekillenecektir.Ancak bu seçim sonucunun bize en manidar öğretisi ‘’ ZULM İLE ABAD OLANIN AKİBETİ BERBAT OLUR’’ Sagılarımla.
VAHİT DABAK
ZULM İLE ABAD OLANIN DİYELİM
Av. İrfan SÖNMEZ
Bir Kültür ve Zihniyeti Sorgulamak
MUSTAFA DOĞAN
İYİ FUTBOL FARKLI SKOR
EMRAL CÖMERT
HEPİMİZ KÖLEYİZ
TUNCER SÖNMEZ
MEKKE ANLAŞMASI
DR. İMBAT MUĞLU
İRAN’IN YAKIN TARİHİ
AHMET VURAL
PAYIMA HASRET DÜŞTÜ
MURAT AKGÜL
GAKGOŞ CİĞER YEDİ
PROF. DR. HİKMET ESEN
Türkiye ve dünyada elektrikte ve günlük yaşamda enerji kullanımı
YAVUZ GEZER
Su Bulunacak
