DÜNYA BEŞTEN KÜÇÜKMÜŞ

VAHİT DABAK

21-11-2026 08:30

Harput gazetemizin kıymetli okuyucuları; Dünyanın sömürgesine soyunmuş Komünist, Kapitalist- Liberal şer devletler, birbirlerinin kapsam alanlarına müdahale etmekten yorulmuş olacaklar ki bu denli bir zirveyle bir araya gelerek dünya düzenini birbirini yemeden nasıl inşa edeceklerini konuştular görüştüler.

Her ne kadar dünya beşten büyüktür diye bas bas bağırsakta, Dünyanın beşten küçük olduğuna dair bir zirveydi bu Komünist, Kapitalist ve Liberaller, dünyaya bizden büyük yok,  her şey bizden sorulur güç gösterisi yaparken, beraber getirdikleri nükleer kumanda çantalarıyla kendi aralarında da aba altından sopa rollerini oynadılar.

19 Kasım 2026 tarihinde Çin'in Şıncın (Shenzhen) kentinde düzenlenen 33. Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi marjında gerçekleşen ABD Başkanı Donald Trump, Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin arasındaki tarihi üçlü zirve, yakın dönem diplomasi tarihinde ilk kez "stratejik istikrar diyaloğu" formatında üç büyük gücü aynı masada buluşturdu.  Zirvenin arka planı, masadaki başlıklar, çıkan sonuçlar ve kazanan-kaybeden dengesi nasıl şekillendi:

Üçlü Zirveye Giden Yol Nasıl Hazırlandı? Alışılmışın Dışında Bir Diplomatik Süreçle bu buluşma, klasik zirvelerde olduğu gibi heyetlerin aylar süren ön müzakereleri ve metin hazırlıklarıyla olgunlaştırılan bir sürecin finali olarak planlanmadı. Zirve, büyük ölçüde liderler düzeyindeki doğrudan irade ve APEC ev sahipliğinin sunduğu diplomatik zemin üzerine kurgulandı.

Tıkanan İkili Kanallar Ağustos 2025'te ABD'nin Alaska eyaletinde Trump ile Putin arasında yapılan ve Ukrayna konusunda anlaşmayla sonuçlanmayan görüşmeden bu yana iki lider yüz yüze gelmemişti. Diğer yandan Trump ve Şi 2026 yılı içinde üçüncü kez bir araya gelerek Pekin-Washington hattında diyaloğu açık tutmuştu.

Üçlü Buluşma Öncesi İkili Isınma Turları ile Qilin Shanzhuang Devlet Konukevi'ndeki 1,5 saatlik üçlü oturumdan hemen önce liderler ikili formatta nabız yokladı. Putin çarşamba günü Şi ile Ukrayna ve stratejik ortaklık başlıklarını görüşürken, perşembe günü üçlü zirveden saatler önce Trump ve Putin yaklaşık 40 dakika süren baş başa bir toplantı gerçekleştirdi.

Masada Neler Konuşuldu? Zirve gündemi, hem küresel nükleer mimariyi hem de sıcak çatışma bölgelerini kapsayan dört ana eksende toplandı.

Nükleer Silahların Kontrolü ve Stratejik İstikrar öne çıkarıldı, Masanın en kritik ve üzerinde en çok durulan başlığı nükleer risklerin azaltılması ile nükleer silahların yayılmasının önlenmesi oldu. Trump, üç ülkenin bu konuda "eşsiz bir konumda" olduğunu belirterek ortak hareketinin önemli olduğunu belirtirken Rusya-Ukrayna Savaşı ve Avrupa Güvenliği, Trump'ın girişimiyle Ukrayna krizinin çözüm yolları kapsamlı biçimde ele alındı. ABD tarafı, Avrupa ülkelerinin de müzakere sürecine dahil edilmesi ve Ukrayna'nın güvenliğinin genel Avrupa güvenlik mimarisi içinde çözülmesi gerektiği tezini masaya getirdi.

Orta Doğu (İran ve Gazze): ABD, İsrail-İran hattındaki askeri gerilim ve Gazze'deki durum, küresel istikrarı tehdit eden başlıklar olarak değerlendirildi.

BM Reformu, Enerji ve Gıda Güvenliği: Putin, üç ülkenin BM'nin kurucu güçleri olduğunu hatırlatarak uluslararası hukuk, gıda ve enerji güvenliği konularını gündeme taşıdı. Trump ise Uluslararası Ceza Mahkemesi'nin (UCM) "kontrolden çıktığı" yönündeki eleştirisini masaya yansıttı. Şi Cinping ise "Soğuk Savaş z…

Konuşulanlar Nasıl Neticelendi? Zirve sonunda liderler "Barışa Yönelik Deklarasyon" başlıklı ortak bir metin yayımladı. Ancak somut bağlayıcı anlaşmalardan ziyade niyet beyanları öne çıktı.

Nükleer Diyalog Mutabakatı Deklarasyonda "Nükleer savaşın kazananı olmayacağı ve asla yapılmaması gerektiği" ilkesi teyit edilerek, üç ülkenin nükleer riskleri gidermek amacıyla diyaloğu sürdürme kararı aldığı duyuruldu.

 Üç ülke, Birleşmiş Milletlerin küresel sorunlara daha etkin yanıt verebilmesi için BM reformuna bağlı olduklarını bildirdi.

Ukrayna Konusunda Sinyal: Sahada ateşkes ilan edecek somut bir takvim açıklanmasa da Putin, ABD'nin "Avrupa'nın da sürece dahil edilmesi" yaklaşımını kabul ettiklerini belirterek Avrupalı yetkilileri görüşmek üzere Moskova'ya davet ettiğini açıkladı.1,5 saatlik sürenin kısıtlılığı nedeniyle İran krizi, ticaret savaşları (çip,teknoloji kısıtlamaları) ve Ukrayna'da toprak, güvenlik tavizlerinin sınırları gibi çetrefilli dosyalarda somut bir mutabakat metni ortaya çıkmadı.

Bu Zirveden Kim veya Kimler Kârlı Çıktı? Zirveye kendi topraklarında (Şıncın) ev sahipliği yaparak ABD ve Rusya liderlerini aynı masada buluşturan "küresel arabulucu ve istikrar sağlayıcı süper güç" imajını pekiştirdi. "Çok kutuplu dünya" tezini diplomatik bir fotoğrafa dönüştürdü.

     Diplomatik Kazanım açısından bakacak olursak Batı'nın yıllardır sürdürdüğü diplomatik yalıtkan politikasını fiilen kırdı. Washington ve Pekin ile eşit statüde "küresel düzenin kurucu aktörü" olarak masaya oturdu. Ukrayna konusunda hiçbir taviz vermediğini vurgularken, Avrupa'yı Moskova'ya davet ederek üstünlük aldı.

İç kamuoyuna "kimsenin konuşamadığı liderlerle konuşup nükleer savaşı önleyen liderler" imajı verildi. Ancak Washington Post gibi Batılı yayın organlarında zirve, "Şi ve Putin'in gücünü aşındırmış bir ABD ile küresel sahneyi paylaşması" şeklinde yorumlandı; somut taviz koparılamadı.

Avrupa ve Ukrayna Endişeli Bekleyiş başladı, Kendi güvenlik geleceklerinin doğrudan ABD-Rusya-Çin üçgeninde konuşulması Avrupa başkentlerinde kaygı yarattı. Rusya'nın Avrupa'yı masaya davet etmesi kapıyı aralasa da Kiev üzerinde "taviz baskısının" artacağı beklentisi öne çıktı.

Zirve genel itibarıyla somut bir barış anlaşmasından ziyade, büyük güçler arasında yeni bir güç dengesi ve diyalog mekanizmasının tescili niteliği taşıdı. Masanın ev sahibi olan Pekin diplomatik saygınlık açısından zirvenin mutlak kazananı olurken, Moskova izolasyonu aşma noktasında önemli bir mevzi elde etti.

Yani Doğu Türkistan, Gazze, İran, Ukrayna da yaşananlar için bir çözüm yok, Üç büyükler kendi atını oynattı dünya izledi. Selam ve saygılarımla.

DİĞER YAZILARI DOĞU TÜRKİSTAN DİYE BİR YER 01-01-1970 03:00 ZULM İLE ABAD OLANIN DİYELİM 01-01-1970 03:00 TÜRKİYEDE BASIN ÖZGÜRMÜ 01-01-1970 03:00 HIRSIZLIĞIN SON ADI FON OLDU 01-01-1970 03:00 BİR YİĞİT SERDENGEÇTİ 01-01-1970 03:00 AHİLİK OCAĞI 01-01-1970 03:00 12 EYLÜL DARBESİ 01-01-1970 03:00 MAVİ VATANDA NELER OLUYOR 01-01-1970 03:00 KARARLARI ANLAŞILMAZ BİR DAVA 01-01-1970 03:00 YİNE AYNI TERANE 01-01-1970 03:00 AF DEĞİL, LAF EBELİĞİ 01-01-1970 03:00 AKIL VE İNANÇ 01-01-1970 03:00 ADALETİ ARAYANLARA VE UNUTANLARA 01-01-1970 03:00 CENGİZE KIYAK ELAZIĞA ZEHİRE DÖNÜŞECEK 01-01-1970 03:00 SAVAŞ BİTTİMİ 01-01-1970 03:00 CUMHURİYET TARİHİNİN EFSANE SİYASET ADAMI TÜRK OCAĞI BAŞKANI 01-01-1970 03:00 CHP DE MUTLAK BULDAN MESELESİ 01-01-1970 03:00 ELAZIĞDA T.D.G.F RÜZGÂRI 01-01-1970 03:00 ÜÇ TARZI SİYASET 01-01-1970 03:00 3 MAYIS TÜRKÇÜLER GÜNÜ 01-01-1970 03:00 İSTANBULDA ÇOK ULUSLU ORDU KARARGAHI KURULMASI NE ANLAMA GELİYOR 01-01-1970 03:00 ABD’NİN ÖZEL TEMSİLCİSİ 01-01-1970 03:00 ATEŞKES İNANDIRICIMI 01-01-1970 03:00 PSİKOLOJİK SAVAŞ 01-01-1970 03:00 SEBATAİZİM, MASONLUK VE SİYONİZM 01-01-1970 03:00 ORTADOĞU CEHENNEMİNDE KATİLLERİN İŞBİRLİĞİ 01-01-1970 03:00 TESLİMİYETMİ 01-01-1970 03:00 MDKD RAPORU BİZE NE ANLATTI 01-01-1970 03:00 ADALET SİYASALLAŞTIMI 01-01-1970 03:00 YENİ NESİL ÇOCUK ÇETELER 01-01-1970 03:00 SURİYEDE SON DURUM 01-01-1970 03:00 İRANDA NELER OLUYOR  01-01-1970 03:00 ASGARİ ÜCRET NE GETİRDİ 01-01-1970 03:00 UYUŞTURUCU 01-01-1970 03:00 İMAMI AZAM KİMDİ 01-01-1970 03:00 11.YARGI PAKETİNDE NELER VAR… 01-01-1970 03:00 PAPA 14. LEO GELDİ 01-01-1970 03:00 AKIL BİR ERDEMDİR 01-01-1970 03:00 TRAFİĞİMİZ FELÇ 01-01-1970 03:00 YAŞASIN ATATÜRK, YAŞASIN CUMHURİYET 01-01-1970 03:00 TÜRKÜ SEVMEYENLER 01-01-1970 03:00 ÇÜRÜYORUZ 01-01-1970 03:00 BİRLEŞMİŞ MİLLETLER GENEL KURULUNDA NELER OLDU 01-01-1970 03:00 İSLAM DÜNYASI VE EMEVİLER 01-01-1970 03:00 TERÖRSÜZ TÜRKİYE NE AŞAMADA 01-01-1970 03:00 HABERCİLİK 01-01-1970 03:00 ÜLKE VE ŞEHİR YÖNETİMİNDE SİYASET 01-01-1970 03:00 SİYASETMİ BÖLÜCÜLÜKMÜ 01-01-1970 03:00 BU PUSULA DOĞRUMU 01-01-1970 03:00 HERKES AKILLI OLMALI 01-01-1970 03:00 TALAT PAŞA 01-01-1970 03:00 MECLİSTE HAİNLER VAR 01-01-1970 03:00 10. YARGI PAKETİ AF MI? 01-01-1970 03:00 ELAZIĞSPOR'A İYİLİK Mİ ETTİNİZ? 01-01-1970 03:00 AKİBET HAYR’MI?                   01-01-1970 03:00 SİLAH BIRAKMA TUZAK MI? 01-01-1970 03:00 BU İŞ BİTTİMİ 01-01-1970 03:00 3 MAYIS 01-01-1970 03:00 DEPREMDE AYNI NOKTADAYIZ 01-01-1970 03:00 KİM DUR DİYECEK 01-01-1970 03:00 YİNE SURİYE VE HÂLA SURİYE 01-01-1970 03:00 SİYASET ARAP SAÇINA DÖNDÜ 01-01-1970 03:00 SURİYE ÜZERİNDEN YENİ OYUN MU? 01-01-1970 03:00 ORUÇLU MUYUZ ? 01-01-1970 03:00 TERÖRİSTBAŞI’NIN AÇIKLAMASI 01-01-1970 03:00 İHANET BÜYÜYOR 01-01-1970 03:00 ÇUVALDAKİ BİZ MİYİZ? 01-01-1970 03:00 İNSANLIĞIN KARNESİ 01-01-1970 03:00 HAFTANIN GÜNDEMİ 01-01-1970 03:00 ASGARİ ÜCRET AÇIKLANDI 01-01-1970 03:00 SİZ NEREDEYDİNİZ DERLERSE 01-01-1970 03:00 SURİYENİN GELECEĞİ NASIL OLACAK 01-01-1970 03:00 BİR ZULÜM SAYFASI DAHA KAPANDI 01-01-1970 03:00 CUMHURİYET SONRASI TÜRKİYEM 01-01-1970 03:00 CUMHURİYET SONRASI TÜRKİYEM -2 01-01-1970 03:00 CUMHURİYET SONRASI TÜRKİYEM 01-01-1970 03:00 UNUTMADIK, UNUTTURMAYACAĞIZ 01-01-1970 03:00 SİYASET KARIŞIYOR 01-01-1970 03:00 NE ZAMAN AKILLANACAĞIZ 01-01-1970 03:00 ZİYA GÖKALP'I ANLAMAK 01-01-1970 03:00 Satilik Botnet Service Hizmeti Kirala Seo Hacklink Satiş.... Türkiyede Tek.. 01-01-1970 03:00 İSRAİLİN HEDEFİ 01-01-1970 03:00 LÜBNAN ve HİZBULLAH 01-01-1970 03:00 ANAYASAMIZ NAMUSUMUZDUR 01-01-1970 03:00 MUSTAFA KEMALİN ASKERLERİ 01-01-1970 03:00 SEYYİD İMAMEDDİN NESİMİ 01-01-1970 03:00 DURUN ARTIK ! 01-01-1970 03:00 ENVER PAŞANIN ANISINA 01-01-1970 03:00 KATİL ABD Mİ İSRAİLMİ 01-01-1970 03:00 SESSİZ GÖLGE BASIN VE GAZETECİLİĞİN GÜCÜ 01-01-1970 03:00 EHLİBEYT VE TÜRKLER… 01-01-1970 03:00 SESSİZ GÖLGE 01-01-1970 03:00 SİYASET ADALET KAYYUM 01-01-1970 03:00 İSTİLADA YENİ BOYUTMU? 01-01-1970 03:00 GAKGOŞLAR ŞAMPİYON 01-01-1970 03:00 SAMSUN’DAN ANKARA’YA 01-01-1970 03:00 KANAYAN YARAMIZ EĞİTİM VE CİNAYETLER 01-01-1970 03:00 3 MAYIS TÜRKÇÜLER GÜNÜ 01-01-1970 03:00 BİR GARİP SAVAŞ 01-01-1970 03:00 31 MART SEÇİMLERİ NE ANLATTI 01-01-1970 03:00 MIZRAK ÇUVALA SIĞMAZ OLDU 01-01-1970 03:00 (SESSİZ GÖLGE) O GÜN ÇANAKKALE GEÇİLEMEDİ 01-01-1970 03:00 KİMLER NASIL ZENGİN OLDU 01-01-1970 03:00 GÖÇMENLER KONUSUNDA GELİŞMELER 01-01-1970 03:00 İSTİHBARAT ÖRGÜTLERİ 01-01-1970 03:00 ORTADOĞU BATAKLIĞINDA İRAN 01-01-1970 03:00 İSVEÇİN NATO KARARI OYLANACAK VE ONAYLANACAK 01-01-1970 03:00 SAĞLIĞIMIZ!!! 01-01-1970 03:00 GÖZYAŞLARIMIZ KANLI 01-01-1970 03:00 MEHMET AKİF’İ ANLAMAK 01-01-1970 03:00 SARIKAMIŞTA DONDUK PENÇE KİLİTDE YANDIK BAŞIMIZ SAĞOLSUN 01-01-1970 03:00 ÖĞRENMEK VE ÖĞRETMEK 01-01-1970 03:00 DİP NOTLAR… 01-01-1970 03:00 BİR GARİP ŞEHİT 01-01-1970 03:00 TÜRK'ÜN SON BAŞBUĞU 01-01-1970 03:00 CUMHURİYET ERDEMDİR 01-01-1970 03:00 HAÇLI SEFERLERİ VE KUDÜS 01-01-1970 03:00 YÜKÜMÜZ AĞIRLAŞIYOR 01-01-1970 03:00 TÜRK DİLİ 01-01-1970 03:00 43 YILLIK ELEM 01-01-1970 03:00 SIĞINMACILAR 01-01-1970 03:00 BİR EFSANE TAYFUNSPOR 01-01-1970 03:00 TÜRKLÜK ÖZÜMÜZ 01-01-1970 03:00 (SESSİZ GÖLGE) NEREYE GİDİYORUZ 01-01-1970 03:00 TÜRKİYEDE KÜLTÜR FESTİVALLERİ 01-01-1970 03:00 ADALET… 01-01-1970 03:00 NATO, AB, TÜRKİYE 01-01-1970 03:00 MADIMAK, BAŞBAĞLAR 01-01-1970 03:00 SINAV VE TUNCELİ 01-01-1970 03:00 SEÇİMİN ARDINDAN 01-01-1970 03:00 KERKÜK MENEM 01-01-1970 03:00 KADİM ŞEHİR HARPUT 01-01-1970 03:00 MİLLİ UYANIŞ 01-01-1970 03:00 ERDEMLİ OLMAK 01-01-1970 03:00 DÜŞÜNMEYE DAVET 01-01-1970 03:00 3 MAYIS TÜRKÇÜLER GÜNÜ 01-01-1970 03:00 SEÇİMİN AYAK İZLERİ 01-01-1970 03:00 SEÇİMİN AYAK İZLERİ 01-01-1970 03:00 SEÇİMİN AYAK İZLERİ 01-01-1970 03:00 SEÇİMİN AYAK İZLERİ 01-01-1970 03:00 SEÇİMİN AYAK İZLERİ 01-01-1970 03:00 NEVRUZ VE ERGENEKONDAN ÇIKIŞ 01-01-1970 03:00 12 MART İSTİKLAL MARŞININ KABULÜ 01-01-1970 03:00 SESSİZ GÖLGE 01-01-1970 03:00