DOLAR 0,0000
EURO 0,0000
STERLIN 0,0000
ALTIN 000,00
BİST 00.000
YAVUZ GEZER
YAVUZ GEZER
Giriş Tarihi : 08-08-2024 10:06

Tarihte Kahraman Türk Kadınları - V

Ben ayağımın bereketi ile feleği saltanat tahtı yapar, Hüma'nın kanadını da sinekleri kovmak için hizmetinde kullanırım. (Şirin-i Dihlevi mahlaslı) Raziye Begüm Sultan.

İnsanlık ve yürek Doğu'dadır. Felsefe ve bilim önce Doğu'da filizlendi, boylandı; İslamiyet ile büyüdü, serpildi. Ama sonra Müslümanlar Batı'ya sokuldukça onlardan fitne fücuru, yalanı, entrikayı öğrendi. Batı bizim efsanelerimizi gerçek kılarken, bizler gerçeklerimizi efsaneleştirerek hayattan kopardık. Yani hayal ve hedeflerimiz yok oldu, başkalarının hayal ve hedeflerinin esir olduk…

RAZİYE (RADİYYE) BEGÜM SULTAN

Dehli /Dihli /Delhi Türk Sultanlığı hükümdarı Sultan Şemsettin İltutmuş'un Terken Hatun'dan

(d.? - ö 1240) olan kızıdır. Sultan İltutmuş, 1231 yılında sefere çıkarken Dehli'nin yönetimini Radiyye   (Raziye'ye) bırakmıştır. 1232 yılında Gevâliyâr kalesini alıp Dehliy'e dönünce de onu veliaht olarak tayin ettiğini bildiren bir kararname yazdırmıştır. Ancak, kendisine yakın nüfuzlu emir ve memurlardan bir kısmı, tahta geçecek yaşta 12 oğlu dururken, bir İslâm ülkesinde 16 yaşındaki kızını veliaht göstermesini onaylamadıklarını söyleyerek bu davranışının nedenini sorarlar. Sultan da oğullarının içki ve eğlenceyle vakit geçirdiklerini, ülkeyi idare edemeyeceklerini, ileride Radiyye tahta çıkınca onu veliaht göstermesinin ne kadar doğru olacağının anlaşılacağını söyler. Çünkü İltutmuş'a göre kızı Radiyye; sultan olmak için gereken vasıflara sahip, savaşçı olduğu kadar bilginleri sevip koruyan (edebiyata ilgi duyan Radiye Begüm Sultan" “Şirin-i Dihlevi" ve “Şirin-i Guri" mahlaslarıyla yazdığı şiirlerle Türk - Fars Edebiyatına katkıda bulundu), iyi huylu ve cesur bir insandır.

Radiyye'nin annesi Terken Hatun da haremin en nüfuzlu kadınlarındandır.

Sultan İltutmuş'un 1236'da ölümü üzerine, Terken Hatunla kuması Şah Terken'in arası açılır. Bu esnada tahta kimin çıkacağı konusunda fikir ayrılığına düşen emirler İltutmuş'un vasiyetini yerine getirmeyip Şah Terken'inde gayretiyle (kuma) oğlu Rükneddin Firuz Şahı tahta geçirirler. Ancak Sultan İltutmuş'un öngörüsü gerçekleşir. Firuz Şah, bir müddet sonra zevk ve sefaya dalarak hazineyi boşaltır, tecrübeli yöneticilerin sözlerine önem vermez, yönetimi de annesi Şah Terken'e bırakır. Sonuçta devlet karmaşaya sürüklendi ve isyanlar çıktı. Şah Terken, Radiyye Begüm üzerine yürüyünce de halk ayaklanır. Rükneddin Firuz Şah, Dehli dışında olduğundan isyanı bastırmaya gelemez. Ordunun bir kısmı Dehli'de Radiyye Begüm'ü tahta çıkarır.

Bir Türk kadını böylece İslam tarihinde bir ilke imza attı. Radiyye Begüm Sultan, İslam tarihinin ilk kadın hükümdarı oldu. Bu Cesur Türk kadını; sadece taç giymekle kalmadı, saltanatı boyunca karşılaştığı isyanlarla mücadele etti. Zekâsı ve adaletiyle Hindistan'ın topraklarını yönetti. Tahta çıktığında, erkeklerin egemen olduğu bir dünyada kadınların hüküm süreceği fikrine karşı çıkanlar oldu. Ancak Radiyye Begüm Sultan halkının sevgisini ve saygısını kazandı. Atlara biner, savaşlara katılır ve adaleti dağıtırken cinsiyetin liderlik için bir engel olmadığını kanıtladı. Onun dönemi hoşgörü, kültürel çeşitlilik ve ilmin geliştiği bir çağ oldu. Radiyye Begüm Sultan sadece Dehli'nin değil, tarihin unutulmaz kadın hükümdarlarından biri olarak hafızalara kazındı.

Tahtta kaldığı süre içinde "Melike" unvanını kullanmayı tercih eden "Radiyetü't- dünya ve'd- din ve "Belkis-i Cihân" ünvanlarını da taşıyan Radiyye Begüm, Türk tarihinin ilk Müslüman kadın hükümdarıdır.

Saltanatının ilk yıllarında bastırdığı paraların üzerine "Ümdetü'n-Nisvân Melike-i zaman Sultan Radiyye binti Şemse'ddin İltutmuş" yazdıran Melike "Celaletüddini ve Radiyetüddin" lakaplarıyla da para bastırmıştır.

Bozulan devlet düzenini yeniden tesis eden, uygulanmayan kanunları yürürlüğe koyan Radiyye Begüm Sultan ülkede barış ve sükûnet döneminin oluşmasını sağladı. Başarılı politikalarıyla kendine karşı ayaklanan melikleri bertaraf etmeyi başardı, devlet işlerini düzenlemek için harekete geçti ve önemli mevkilere kendisini destekleyenleri atadı. Devletteki önemli görevlerden birine, Türk meliklerinin gücünü kırmak için Habeş asıllı Melik Celaleddin Yakut'u getirince bu atama emirler arasında hoş karşılanmadı. Daha sonra da kadın elbiselerini ve örtüyü çıkardığı, cübbe giyip, külah taktığı, fil üzerinde "Nikâpsız" (yani başörtüsüz) olarak halk arasında dolaştığı ve toplantılara da yüzü açık katıldığı gerekçesiyle Melike'yi eleştirmeye yıpratmaya başladılar.

Başında Nur Türk adlı bir Türk'ün, Hindistan'ın değişik bölgelerinden etrafına topladığı "Karmati" ve "Mülahideler" den oluşan bir grup ile başlattığı isyanı bastırdı. Ardından hakimiyetini tanımayıp Delhi kapılarına dayanan meliklerin isyanını da bastırdı. Düzeni sağladıktan sonra Hinduların kuşattığı Rantanbur kalesine yardım gönderdi; Kalede kapalı kalan Müslüman emirleri kurtardı 1238'de isyan eden Gavaliyer üzerine ordu gönderdi. Ertesi yıl bizzat sefere çıkarak Lahor Valisi’nin isyanını bastırdı. Delhi'ye döner dönmez Teberhind hâkimi Altuniye'nin isyanı üzerine tekrar sefere çıkmak zorunda kalan Radiyye Sultan, yakalandı ve Teberhind kalesine hapsedildi.

Yerine tahta İltutmuş'un oğullarından Behram Şah çıkarıldı. Sultan Radiyye'nin esir düşmesinin üzerinden bir ay geçmeden onunla evlenen Altuniye, Radiyye'nin tekrar tahtı ele geçirmesi için onunla birlikte hareket etti. Radiyye'nin ve Behram Şah'ın orduları arasındaki mücadele Behram Şah'ın galibiyetiyle sonuçlandı.

İbni Batuda'ya göre Radiyye Sultan, savaşı kaybedince esir olmamak için kaçmış, kıyafetlerine ve üzerinde taşıdığı kıymetli mücevheratına sahip olmak isteyen fakir bir Hindu rençper tarafından öldürülmüştür. Bir başka rivayete göre yakalanıp Behram Şah'ın huzuruna götürüldü ve orada öldürüldü.

Ey Sultan, neşe yağmurları vefasız Altunay ve gözdesi için yağsa da cefalar ve elemler senin için gülzara girmeye bir anahtar...

Hasılıkelâm, her halükârda "Aşk" bir beklemek ve sabır işidir.

MEKANIN CENNET OLSUN YÜCE TÜRK KADINI

Kaynakça: Bahriye ÜÇOK, Delhi Müslüman - Türk Sultanlığı'nın Kuruluşu ve Sultan Raziye'nin Saltanatı

Editör Tufan GÜNDÜZ; Orta ve Yeniçağ Devletleri Tarihi, T.C. Anadolu Üniversitesi Yayınları

Cengiz TOMAR, Radiyye Begüm İslam Ansiklopedisi (Devam EDECEK)

NELER SÖYLENDİ?
@
YAVUZ GEZER

YAVUZ GEZER

DİĞER YAZILARI Su Bulunacak İbret Alınsaydı - IV İbret Alınsaydı-III Ve Aleykümselam İbret Alınsaydı- II İbret Alınsaydı Kapak Siyah (Kara) Gül Yüzbaşı Şekip Bir Şehidin Hikayesi Zor Olanı Yapmak (Takdir Edebilmek) Mesele Pazarlıksız Pazarlık Feraset Sudur Türklüğüm Futbol Manifestosu Üzerine Hayatı Yaşarken Ölüm Ortaya karışık Gönül Yarası Efferim Oğlum Ehmet Saha da Prafo Hüma Kuşu Tomurcuklar Çiçek Açtı Kore Gazileri İz Sürmek Sanatçı ve Zanaatkâr Ne Verirsen Elinle Çanakkale 3 ÇANAKKALE-2 Çanakkale Çanakkale İçinde Aynalı Çarşı Unutma Demir Kapının Sesi Yazmak Mı Silmek Mi Gözler Atatürk'e ve Cumhuriyete Bağlılığın Yaptırımı Olmaz! Korku Söz Konusu Vatansa Aldatmak... III Aldatmak- II Aldatmak Yılbaşı-Noel- Nardugan Hissetmek... Işığa Tahammül... Halep Yurdum Turan... Anlamazlar Sizi... Düne Nazire - V Düne Nazire- IV Düne Nazire- IV Düne Nazire-III Düne Nazire- II Düne Nazire...- I Halden anlamak Din, Peygamber, Hurafeler- II Din, Peygamberler, Hurafeler- I Din, Peygamberler, Hurafeler- I Yapmayın... II Yapmayın...- I Kahraman Türk Kadınları- IX Kahraman Türk Kadınları- VIII Kahraman Türk Kadınları -VII Tarihte Kahraman Türk Kadınları - VI Tarihte Kahraman Türk Kadınları IV Tarihte Kahraman Türk Kadınları - III Tarihte Kahraman Türk Kadınları- II Tarihte Kahraman Türk Kadınları- I Söz... (Vermek)- V Söz ... (Vermek)-IV Söz....Vermek- III Söz .... Vermek - 2 Söz.... (Vermek) - I Hayırsız (Sivri) ada! Kediler ve Gaddar Ortaya Karışık - Daldan Dala Büyüğü Alana Küçüğü Eşantiyon Gel Bakalım Devletin Babası-II Gel Bakalım Devletin Babası- I Bayrama Dair... Şakga Yaptık... Hadee Canım!!! Dedem Atlas Var Ya... (Varya) Emekli... Sevda... Peynir Heç'e Çıktı Zümrüd-ü Anka - II Simurg (Zümrüd ü Anka)- I 90 Lira Bindi (Taksi)-10 Lira İndi (Simit) Asker- Saf Anadolu Çocuğu Şehit... Kutsim kızıl saçlım-4 Kutsi – Kızıl saçlım 3 Kutsi – Kızıl saçlım 2 Kutsi...Kızıl saçlım Saatler dursa da akan zaman… Ekşi her zaman ekşi değildir. Bazı ekşiler tatlıdır hıdır ekşi gibi Pamuk tarlaları beyazın lekeleri Orada bir köy var mıymış uzakta? Futbol üzerine – Topumuzu kessinler mi? 3 Futbol üzerine – Topumuzu kessinler mi?- 2 Futbol üzerine – Topumuzu kessinler mi? Anne, melekler neden beyaz? Nostalji sendromu YETER – YAHU Yas’ın Gölgesinde Cumhuriyet-III Yas’ın Gölgesinde Cumhuriyet- II Yas’ın Gölgesinde Cumhuriyet- I Savaşta çocuk olmak Emeğim Türk – Osmanlı –II Türk – Osmanlı HİLAL VE YILDIZ Onbeşinci gün Ağustos – Zaferler ayı Diken ve gül Ayıyla sohbet Neden ben? Kırk birinci BORDO BEYAZ Kurban Sevdalar; mektuplar, güller Çelik Kaleler Tebessüm Güzel görebilmek Bir şehir ki -III Tıpşor... Kanatsız Melekler Neyiz… Bilinsin! İnsan ve sevgi BUGÜN BAYRAM GÜNÜ DERLER... On Bir Ayın Sultanı – 4 On bir ayın sultanı – 3 On Bir Ayın Sultanı – 2 On Bir Ayın Sultanı – 1 Topun sahabı benim – 3 Topun sahabı benim – 2 Cumhuriyetin aydınlık yüzü; Prof. Dr. Naci Görür Cemre bu sefer insanlığa düşsün! Topun sahabı benim – 1 Gitti canımın cananı İmdaaat… Sonsuzluğa mektup KİMSİN? YA SEN KİMSİN? Özlenen Bir şehir ki… Kırmızı gül her dem olmaz Büyük Abe (Selahattin’in Sıçanları) HARBİYELİ
NAMAZ VAKİTLERİ
PUAN DURUMU
  • Süper LigOP
  • 1GALATASARAY2561
  • 2FENERBAHÇE2557
  • 3TRABZONSPOR2554
  • 4BEŞİKTAŞ2546
  • 5RAMS BAŞAKŞEHİR FUTBOL KULÜBÜ2542
  • 6GÖZTEPE2542
  • 7KOCAELİSPOR2533
  • 8SAMSUNSPOR2532
  • 9ÇAYKUR RİZESPOR2530
  • 10GAZİANTEP FUTBOL KULÜBÜ2530
  • 11CORENDON ALANYASPOR2527
  • 12NATURA DÜNYASI GENÇLERBİRLİĞİ2525
  • 13TÜMOSAN KONYASPOR2524
  • 14HESAP2524
  • 15İKAS EYÜPSPOR2522
  • 16KASIMPAŞA2521
  • 17ZECORNER KAYSERİSPOR2520
  • 18MISIRLI2514
Gazete Manşetleri
Yol Durumu
BURÇ YORUMLARI
  • KOÇ
    Koç Burcu
  • BOĞA
    Boğa Burcu
  • İKİZLER
    İkizler Burcu
  • YENGEÇ
    Yengeç Burcu
  • ASLAN
    Aslan Burcu
  • BAŞAK
    Başak Burcu
  • TERAZİ
    Terazi Burcu
  • AKREP
    Akrep Burcu
  • YAY
    Yay Burcu
  • OĞLAK
    Oğlak Burcu
  • KOVA
    Kova Burcu
  • BALIK
    Balık Burcu
ANKET OYLAMA TÜMÜ
E-Bülten Kayıt
ARŞİV ARAMA