EĞİTİM/ÖĞRETİM HAYATINDA BİREYSEL FARKLILIĞIN ÖNEMİ NEDİR?

UZMAN ÖĞRETİCİ - AYŞE ALTUĞ

17-01-2023 21:26

Fiziksel ve duygusal farklılıklar bireyleri birbirinden ayıran özelliklerdir. Bu farklılıkları dış görünüş, konuşma şekli, ten rengi, boy uzunluğu vb. alanlarda birbirinden (diğerinden) farklı olma durumu olarak tanımlayabiliriz.
Gelişimde bireysel farklılıklar vardır, ilkesi gereği çocuklarımızın eğitim/öğretim hayatındaki öğrenmelerini yaşıtlarıyla veya dönemsel gelişimleri ile kıyaslamak ve sınırlandırmak doğru bir yaklaşım değildir. Çünkü her çocuk bir bireydir ve diğerinden farklıdır. Bu nedenle de birey, içinde bulunduğu gelişim dönemi ele alınarak bireysel olarak değerlendirilmelidir.
Ebeveynler genellikle çocuklarını ya kardeşleriyle ya komşu çocuğuyla ya da sınıf arkadaşları ile karşılaştırmaktadır. Bazen ebeveynler, istemeden de olsa bir kıyaslama içinde çocuklarının öğrenmelerini değerlendirebilir ve bunu da bazı şeyleri göz ardı ederek yapabilir. Aynı yaştaki iki çocuğun sırf yaşı/sınıfı aynı diye onların her öğrenmede aynı düzeyde olduğunu düşünmek bu değerlendirmelerden bir tanesidir. Bazı ebeveynler "Ali ile Ahmet aynı sınıfta ama Ali toplama işlemini çoktan öğrendi, Ahmet hala sayıları saymayı bilmiyor" şeklinde bir değerlendirme yapabilir. Böyle durumlarda her çocuğun biricik olduğunun ve kendine özgü bir öğrenme yöntemi ve zamanı olduğunun ebeveyne belirtilmesi gerekmektedir. Çünkü o iki çocuk birbirinden her anlamda farklıdır.
Nasıl ki aynı yaştaki iki çocuğun kilosu, boyu vb. özellikleri farklı ise aynı yaş ve sınıftaki çocukların bir kazanımı öğrenme şeklinin ve süresinin de farklı olduğunun bilinmesi ve ebeveyne bunun belirtilmesi doğru olacaktır.
Çocuklarımız yaşıtlarıyla fiziksel olarak aynı özelliklere sahip olmadığı gibi zihnende aynı özelliğe sahip değildir, bu nedenle de her zaman belirtilen dönemsel gelişimden beklenen gelişim özelliklerini bireysel farklılıklara göre değerlendirmek en doğrusudur. Biri yeni bilgiyi bir defada uzun süreli belleğe yerleştirebilirken diğeri uzun bir sürede bunu gerçekleştiriyor olabilir veya birinin "aynı bilgiyi" kalıcı olarak edinememe durumu olabilir.
Şöyle ki: Ali ile Ahmet aynı sınıfa giden 7 yaşında iki arkadaş hatta kardeş olsun Ali 1 rakamını farklı, Ahmet farklı yazabilir. İkisi de aynı şeyi yani "1 rakamını "yazıyordur ama biri büyük, biri küçük...  Ali 1 rakamını ilk denemede doğru yazmıştır Ahmet ise 6/7 deneme de Ali'ninkine benzemeyen bir şekilde yapmış olabilir. Bu durumda ebeveyn "Ahmet yapamıyor, Ali gibi değil, Ali hemen öğreniyor..." diye düşünmemelidir.
Yine Ali'nin parmak kasları tam olarak gelişmediği için boyamayı yapamıyor olabilir oysa Ahmet 'in parmak kasları yeterli olgunluğa ulaştığı için harika çizimler, boyamalar yapabiliyordur. Sırf ikisinin de elinin olması, kalemi tutabiliyor olması aynı davranışın ortaya çıkacağı anlamına gelmemektedir. Ali'nin hazır bulunuşluk seviyesi, olgunlaşma düzeyi yeterli olduğundan kendinden beklenen gelişim görevini yapıyordur ama bu durum Ahmet' in de aynı düzeyde olmasını gerektirmez.
Yine iki çocuk 4 yaşında olsun. İkisinden de beklenen bazı 4 yaş gelişim özellikleri vardır. Ama burada dikkat edilmesi gereken iki çocuğun da bireysel olarak değerlendirilmesidir. Hangi alanda eksik olduğunun belirlenmesi, o alandaki eksikliklerinin sebebinin bulunması ve gelişim döneminden beklenen öğrenmelerin/görevlerin çocuğun seviyesine uyarlanmasıdır. Çünkü gelişim dönemlerinin bilinen özellikleri herkeste aynı dönemde ve aynı şekilde ortaya çıkmamaktadır. Dikkat edilmesi gereken şey her çocuğun özel olduğu ve bireysel olarak değerlendirilmesi gerektiğidir. Böylece çocuk hem içinde bulunduğu gelişim dönemine uygun değerlendirmiş olacak ve bununla birlikte bireye göre bir eğitim/öğretim fırsatı da bulmuş olacaktır.

DİĞER YAZILARI ZİHİNSEL YETERSİZLİĞİ OLAN BİREYLERDE GÜNLÜK YAŞAM BECERİLERİ 01-01-1970 03:00 OYUN VE OYUN TERAPİSİ 01-01-1970 03:00 GENEL UYARILMIŞLIK HALİNİN ÖGRENMEYE ETKİSİ 01-01-1970 03:00 ÇOCUK RESİMLERİNDEKİ RENKLERİN BİZE ANLATTIKLARI 01-01-1970 03:00 Göz Kontağı Kurmak Nedir? 01-01-1970 03:00 Okulda Oryantasyon Süreci Nedir? 01-01-1970 03:00