BASIN VE SİYASET

DR. İMBAT MUĞLU

30-12-2024 16:15

İlk çağlardan bu yana insanoğlu,  çevresinde olup bitenleri öğrenmek ve öğrendiklerini başkalarına aktarma ihtiyacını duymuştur. İnsanoğlunun varoluşundan itibaren aklından geçenleri bir başkası ile paylaşma isteği günümüz haberciliğinin temelini oluşturmuştur. Günlük dilde basın, sadece belirli zaman aralıklarıyla yayımlanan gazete ve dergi gibi basılmış eserleri ifade etmekte kullanılmaktadır. Basın kavramının bu şekilde kullanımı, bu kavramın dar anlamını yansıtmaktadır. Buna karşılık, düşüncelerin matbaa dışında, radyo televizyon, internet gibi bazı araçlar vasıtasıyla, yazı ve resim, ses, görüntü, ışık gibi teknikler kullanılmak suretiyle sınırlı olmayan sayıda basılması ve kamuoyuna açıklanması” basın kavramının geniş anlamını ifade etmektedir. Basın kavramı sadece bu anlamlarıyla sınırlı olmayıp, aynı zamanda basın kurumlarını, basın görevlilerini ve basın faaliyetleri ile basının sorunlarını ifade etmekte de kullanılmaktadır. Basını milletin sesi, bir okul, bir yol gösterici olarak kabul eden ATA TÜ RK bu konuda şunları söyler: “Matbuat milletin umumî sesidir. Bir milleti tenvir ve irşatta, bir millete muhtaç olduğu fikrî gıdayı vermekte, hulâsa bir milletin hedefi saadet olan istikamet-i müşterekede yürümesini teminde matbuat, başlı başına bir kuvvet, bir mektep, bir rehberdir.” Çok eski tarihlerden bu yana var olmakla beraber, hayat şartları ve teknolojinin değişmesiyle de şekil ve yöntem değiştiren kitle iletişim araçları olmazsa olmazlar arasında yerini korumaktadır. Dünyanın hemen her ülkesinde vatandaşların siyasete katılımı; çeşitli araçlar, aracılar, karar alıcıları ve en önemlisi kitle iletişim araçlarının vasıtasıyla gerçekleşmektedir. Kitle iletişim araçlarının (örnek olarak; televizyon, sinema, dergi, gazete, internet yayınları ve sosyal medya platformları) devreye girmesiyle birlikte vatandaşların siyasi gelişmeler hakkındaki bilgisi arttıkça, katılım için ilgileri de bu denli artmıştır. Günümüzde, kitle iletişim araçlarının kitleleri yönlendirmedeki başarısı, en çokta siyasiler için ilgi çekici bir alan olmuştur. İnternet çağı öncesi dönemde vatandaşların siyasete katılımları seçimden seçime oy verme, siyasi partilere üyelik, destekledikleri siyasi görüş adına çalışmalara katılma, mitingler, protesto gösterileri gibi siyasete katılım araç ve yollarıyla göstermekteydi. İnternetin hayatımıza girmesiyle birlikte kitle iletişim araçlarında çeşitliliğin artmasıyla toplumsal etkileşim daha hızlı bir hal almıştır. İnternet ile çeşitlenen medyanın kitleler üzerindeki etkisi artıkça yeni medya platformlara katılım ve takipte bir o kadar artmış durumdadır. Hızlı ulaşım, kolay yayılma, anındalık, karşılıklı etkileşim gibi özellikleriyle gözde olan sosyal medya siyasete katılım aracı olarak etkin rol aldığı gibi; dezenformasyon ve trollük gibi alanlarda da kullanılmaktadır.Basının gücünü etkin kullanan güç iktidar olabileceği gibi, aksi durumda da mevcut iktidarı yıpratmak, eleştirmek, seçimleri manipule etmek, kargaşa ortamı yaratmak, kendi ideolojisini yaymak ya da demokrasiyi kesintiye uğratmak için de kullanılabilir. Son çeyrek asırda özellikle basın yayın araçları toplumsal yaşamın en etkin parçası olmuş durumdadır. Hal vaziyet böyle olunca siyasi, sosyal ve kültürel faaliyetlerin belirlenmesi ile birlikte gündelik yaşamın idame edilmesi dahi neredeyse basın yayın organları tarafından belirlenmeye başlanmıştır. Günümüzde kültürel, siyasi, ticari gibi toplumsal yenilikler, değişiklikler ve olaylar, medya araçları aracılığıyla gündeme getirilmekte ve yine medya araçları tarafından gündemden düşürülmektedir. Medya toplumsal alanlarda belirleyici olduğu kadar, bazen de bazı güç odaklarının belirlediği bir konumda olduğunu da unutmamak gerekir.Tarihin birçok döneminde basın araçlarının iktidarlar tarafından bireysel çıkarlar için kullanıldığını; ya duymuş, ya okumuş yâda tanıklık etmişizdir. Böylesi zamanlarda gazetecilik maalesef gerçek anlamda yapması gereken görevlerin dışına çıkmış durumdadır. Ülke olarak baktığımızda Türkiye’de basın kuruluşları birlik olmak yerine tamamen ayrık düşmüşlerdir. Bir kısmı iktidar yanlısı, bir kısmı muhalefet yanlısı ve sayıları en az kalan kısım ise tarafsız olarak faaliyetlerini yürütmektedir. Kısacası bir tarafta alkışlayanlar, bir tarafta eleştirenler, bir tarafta ise sessiz yâda cılız sesliler bulunmaktadır. Bu bölünmüşlük sadece gazetecilerin inisiyatifiile değil aynı zamanda medya patronlarının ve bazı güç odaklarının direktifleri doğrultusunda da gerçekleşmektedir.Oysa"Gazetecilik, haber malzemesi sayılan bilgilerin toplanması, yazılması, düzenlenmesi ve dağıtılmasını içeren bir işlemdir." Bu tanımlamadan hareket ederek, gazeteci için de şöyle bir tanım vermek mümkündür : "Gazeteci, erişmek istediği kitle için en önemli diye nitelendirdiği bilgileri toplayarak, haber olarak seçen, kişileri bilgi alarak düşünmeğe sevkedendir." Geleneksel haber sağlayıcıları, genellikle iyi tanımlanmış coğrafi topluluklara hizmet vermektedir. Yerel gazeteler ve yerel radyo televizyon yayıncıları kendi yerel şehirlerine, kasabalarına, köylerine ve bölgesel piyasalarına; ulusal haber sağlayıcıları esas olarak tek bir ülkeye veya bölgeye hizmet etmektedirler. Bugünün online haber kuruluşları ise, yerel topluma hizmet vermeyi sürdürmektedir ancak daha fazla finansal kapasiteye sahip olmak isteyen kuruluşlar, coğrafi olarak farklı toplumlara sahip yerel halklarına ve yerel veya ulusal sınırın ötesinde yaşayan bireylere de yayın yapmaktadır. Bu görev beraberinde ticaret, kültür ve demokrasi için büyük çıkarımlar getirmektedir ve Amerika’da bu durum, temel sorumlulukları bilinçli bir seçim ortamı yaratmak olan uygun haber medya sistemine sahip coğrafi sınırlara dayanmaktadır. Dezenformasyonla mücadele muhakkak olmalıdır bir o kadar da bağımsız ve eleştirel basının önü asla kesilmemelidir. Söz konusu ülke ve halkın menfaatleri ise medyayı dizayn etme çalışmaları ancak sağduyulu yasalarla olmalıdır. Bu çalışmalar sadece bir siyasi parti, bir kesim halk veya bir zümre için değil topyekûn toplum için yapılmalıdır. Dileğimiz o ki basın özgürlüğünün önündeki yasal, siyasi ve ekonomik engellerin bir an önce kaldırılmasıdır. Daha özgür ve bağımsız bir medya ortamına kavuşmak dileğiyle iyi günler diliyorum.

 

 

DİĞER YAZILARI KÖTÜ MUHALEFET 01-01-1970 03:00 Kars’ın Sessiz İnsanları: Malakanlar 01-01-1970 03:00 ANNE 01-01-1970 03:00 SESSİZCE BÜYÜYEN TEHLİKE: BAĞIMLILIK 01-01-1970 03:00 ABD’nin Vazgeçemediği Güç: NATO 01-01-1970 03:00 İKİ HAFTALIK ATEŞKES 01-01-1970 03:00 ORTADOĞU YENİDEN ATEŞ ÇEMBERİNDE 01-01-1970 03:00 ORTADOĞU YANIYOR 01-01-1970 03:00 ABD- İRAN SAVAŞI’NIN TÜRKİYE’YE YANSIMASI 01-01-1970 03:00 BARIŞ DİLİ 01-01-1970 03:00 KAYGI 01-01-1970 03:00 SURİYE’NİN GELECEĞİ 01-01-1970 03:00 TÜRKLER VE KÜRTLER 01-01-1970 03:00 ADALETİN TERAZİSİ KİMDE? 01-01-1970 03:00 RUSYA-UKRAYNA SAVAŞI 01-01-1970 03:00 İSRAİL-GAZZE SORUNU ÜZERİNE GÜNCEL ANALİZ 01-01-1970 03:00 GÜNDEM FİLİSTİN 01-01-1970 03:00 TERÖRSÜZ 01-01-1970 03:00 BASIN DİLİ 01-01-1970 03:00 TERÖRSÜZ TÜRKİYE 01-01-1970 03:00 TERÖR VE TERÖRİZM 01-01-1970 03:00 TARİHİ BULUŞMADAN NOTLAR 01-01-1970 03:00 YÜZYILIN SOYKIRIMI SONRASI BARIŞ 01-01-1970 03:00 PKK TERÖR ÖRGÜTÜ SİLAH BIRAKMAK İSTİYOR MU? 01-01-1970 03:00 SURİYE'NİN BÖLÜNMESİ 01-01-1970 03:00 TUSAŞ SALDIRISI 01-01-1970 03:00 TERÖRLE MÜCADELEDE İSTİHBARAT FAALİYETLERİ 01-01-1970 03:00 SURİYE’DE BARIŞ 01-01-1970 03:00 III.DÜNYA SAVAŞI 01-01-1970 03:00 AZERBAYCAN – ERMENİSTAN SINIR GÜVENLİĞİ 01-01-1970 03:00 İRAN CUMHURBAŞKANI REİSİ 01-01-1970 03:00 TEK MİLLET İKİ DEVLET 01-01-1970 03:00 ERDOĞAN’IN IRAK ZİYARETİ 01-01-1970 03:00 AK PARTİ VE SEÇİM SONUÇLARI 01-01-1970 03:00 31 MART SEÇİMİ 01-01-1970 03:00 SÜLEYMANİYE PKK’YA EV SAHİPLİĞİ YAPMAKTADIR 01-01-1970 03:00 MİLLİ GURURUMUZ KAAN 01-01-1970 03:00 ACI ÜZERİNE SİYASET YAPMAK 01-01-1970 03:00 İRAN NE YAPMAYA ÇALIŞIYOR? 01-01-1970 03:00 ORTADOĞU’NUN NAZLI ŞEHRİ BEYRUT 01-01-1970 03:00 PKK’YA YÖNELİK OPERASYONLAR 01-01-1970 03:00 PARSEL PARSEL KIBRIS 01-01-1970 03:00 Irk ve ırkçılık 01-01-1970 03:00 FİLİSTİN 01-01-1970 03:00 BLİNKEN’IN TÜRKİYE ZİYARETİ 01-01-1970 03:00 SAVAŞ 01-01-1970 03:00 TÜRK DÜNYASININ YİĞİT KADINI GANİRE PAŞAYEVA 01-01-1970 03:00 TÜRKİYE - YUNANİSTAN İLİŞKİLERİ 01-01-1970 03:00 AZERBAYCAN’DA FETÖ YAPILANMASI 01-01-1970 03:00 AZERBAYCAN KAFKASYA 01-01-1970 03:00 MİLLİYETÇİLİK 01-01-1970 03:00 ULU ÖNDER HAYDAR ALİYEV’İN DAVASI 01-01-1970 03:00 SAVAŞ ve ÇOCUK 01-01-1970 03:00 ANNE 01-01-1970 03:00 İzmir’in Siyasi Tercihi 01-01-1970 03:00 KADİM ŞEHİR İZMİR 01-01-1970 03:00 Seçim 2023 01-01-1970 03:00 Fransa’nın PKK Aşkı 01-01-1970 03:00 Suriye'de barış arayışı 01-01-1970 03:00 Barışa Giden Yol Ankara-Şam-Moskova’da Geçer 01-01-1970 03:00 PKK Terör Örgütüne Silah Bırakma Çağrısı 01-01-1970 03:00 Türkiye ve Suriye barışı 01-01-1970 03:00 ŞUŞA ZAFERİ 01-01-1970 03:00 SOSYAL MEDYA 01-01-1970 03:00 ÖLÜM DİYARI BAĞDAT 01-01-1970 03:00 RUSYA ve PKK 01-01-1970 03:00 ERMENİ ÇETELERİ ve AZERBAYCAN 01-01-1970 03:00 11 EYLÜL 01-01-1970 03:00 Suriye Barışı 01-01-1970 03:00